@<--*-->@ اعتکاف دريچه اي به سوي ملکوت @<--*-->@ – 600 روز پیش

[منتظرظهور]

اعتکاف
انسان فاني در جستجوي چه چيزي است جستجويي که براي او فايده داشته باشد انسان در وجود گوهري است که اگر بداند اين گوهر چه شکلي است اين وجودش را به دنياي فاني و گذرا نمي داد آه ماه رجب آمد ماهي براي پاک شدن از آلودگي وجود را بايد معتکف کرد و دل را از زنگار دنياي معاصي پاک کرد

غفلت از"خود" و "خداى خود"، بستر مرگ ارزشهاى انسانى و نقطه سقوط از پايگاه بلند خردورزى و عشق عرفانى و عامل پيوستن به زندگى پست و حيوانى است.

اعتکاف، بستر مناسب انديشه ، تفکر و خردورزى است. اعتکاف، تلاشى است ‏براى اينکه انسانهاى فرو رفته در غرقاب روزمر‏گى‏ها از فضاى پر التهاب روزانه به سوى‏ "خويش‏" و "خداى خويش‏" باز گردند.

اعتکاف زمينه توبه و بازگشت است. بازگشت‏ به قرآن و معنويت، بازگشت ‏به دعا و استمداد از عالم غيب، بازگشت از"خودمدارى‏" به‏ "خداگرايى‏" ، شک نيست آنها که مسئوليتهاى حساس ‏تر و بزرگترى دارند، بيش از ديگران به اعتکاف و خودسازى نياز دارند.

بى‏ جهت نيست که شخص رسول الله (ص) پس از هجرت، همه ساله دهه اول يا دوم و گاه هر دو دهه و در سالهاى آخر زندگى به طور منظم دهه سوم ماه مبارک رمضان را به‏" اعتکاف" مى‏ پردازد و به همه دست ‏اندرکاران و کارگزاران و رجال سياسى و اجتماعى درس معنويت گرايى و ذکر و نياش و روزه و تلاوت قرآن مى ‏دهد.

اعتکاف، توقفى ناآگاهانه در مسجد نيست. صرف درنگ و مکث و"حبس خويشتن" در مسجد، بدون عشق به عبادت و قصد قربت نيست.

[منتظرظهور]

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

مكان اعتكاف
‏

40- اعتكاف تنها در مسجد صحيح است ، بنابراين اگر كسى در خانه خود يا در تكيه، يا حسينيه يا در حرم معتكف شود صحيح نيست و ازمساجد نيز تنها در اين مساجد، اعتكاف صحيح است .
* مسجد الحرام
* مسجد النبى (ص)
* مسجد جامع كوفه‏
* مسجد بصره (1)
* و به قصد رجاء مى توان در مسجد جامع هر شهر معتكف شد.(2)(3)
41- در اين مسأله فرقى بين مردان و زنان نيست، بنابراين اگر دختران و بانوان بخواهند معتكف شوند، بايد در يكى از همين مساجد باشد.

42- س: آيا اعتكاف در غير مساجد جامع؛ مثل نماز خانه دانشگاه‏ها رجاءاً اشكال دارد يا نه؟ در صورت صحت، آيا احكام اعتكاف؛ از قبيل ترك محرمات جارى مى‏شود يا خير؟


آيت الله خامنه‏اى: رجاءاً اشكالى ندار

آيت الله بهجت : ظاهراً جايز نيست و احكام اعتكاف را ندارد.

آيت الله فاضل:اعتكاف در مسجد جامع رجاءاً صحيح است و در غير از مساجد جامع جايز نيست.

آيت الله سيستانى : مشروع نيست و احكام آن را ندارد.

آيت الله مكارم : اعتكاف بايد فقط در مساجد جامع باشد و منظور از مسجد جامع مسجدى است كه قشرهاى مختلف شهر در آن شركت كنند.

آيت الله تبريزى : اعتكاف بايد در مسجد جامع شهر باشد و اعتكاف در غير مساجد جامع صحيح نيست.

43- س : آيا انسان مى‏تواند نذر كند كه در شهر ديگرى معتكف شود؟
آيت الله تبريزى : مانعى ندارد، بايد روزه‏اش در آنجا صحيح باشد و نذر اعتكاف در شهر ديگر، نذر روزه نيست.

44- اگر در يك شهر، دو يا چند مسجد جامع وجود داشته باشد، در هر كدام كه بخواهد مى‏تواند معتكف شود.

45- اگر جاى خاصى از مسجد را براى اعتكاف خود مشخص كند، چنين قصدى لغو است ، و لازم نيست حتماً در آنجا معتكف شود.

46- اگر معتكف جنب شود و با حال جنابت در مسجد بماند اعتكاف او باطل است. چون توقف او در مسجد ، حرام است. (4)

47- اگر جاى شخص ديگرى را غصب كند، يا عمداً بر فرش غصبى بنشيند، هر چند گناه كرده است ولى اعتكافش باطل نيست . (5)
48- اگر كسى از روى فراموشى يا جهل به مسأله ، بر فرش غصبى بنشيند، اعتكاف باطل نيست.

49- س : اگر جاى كسى را كه معتكف بوده غصب كند، فرموده‏اند اعتكاف او باطل است، حال اگر جاهل بود يا عامد بود و حال پشيمان شده و جاى خود را عوض كند، اعتكاف او صحيح است يا خير؟ در صورت عمد آيا كفّاره دارد يا خير؟

آيت الله بهجت: در فرض مذكور اعتكاف او صحيح است و در صورت بطلان كفاره ندارد.

آيت الله خامنه‏اى: اعتكاف صحيح است و كفاره هم ندارد.

آيت الله سيستانى: عمداً هم اگر باشد اعتكاف صحيح است.

آيت الله فاضل: على اى حال اعتكاف صحيح است.

آيت الله مكارم : اگر جاهل به موضوع باشد، اعتكافش صحيح است ولى اگر غصب بودن را مى‏دانسته و حكم اعتكاف را نمى ‏دانسته ، اعتكاف او صحيح نيست و توبه در اينجا مشكل را حل نمى ‏كند.

آيت الله تبريزى : چنانچه غافل بوده ، اعتكافش صحيح است و اگر جاهل متردد بوده يا عامد بوده اعتكافش صحيح نيست. لكن كفاره ندارد.
50- س : اگر كسى را كه زودتر از او در مسجد رفته، بيرون كند و جايش را بگيرد، اعتكافش صحيح است يانه؟

آيت الله صافى گلپايگانى: بنابر احتياط ، اعتكاف او باطل مى‏شود، بايد اگر اتمام اعتكاف بر او واجب شده، آن را تمام نمايد و اگر اعاده آن، واجب است، پس از اتمام اعاده نمايد.

آيت الله بهجت: اگر مكان منحصر به آنجا باشد بنابر اقوى اعتكافش باطل است.
آيت الله مكارم : خالى از اشكال نيست.

آيت الله فاضل: بلى اعتكاف او صحيح است و بطلان آن محل منع است.

51- س : آيا گذاشتن وسائل يا نوشتن نام و امثال آن موجب سبقت در محلى از مسجد مى‏شود؟

آيت الله مكارم:هرگاه به موقع در مسجد حضور يابند بعيد نيست موجب حق سبق باشد.
آيت الله بهجت: مى‏شود.

1- در روايتى آمده است ، اعتكاف تنها در مساجدى صحيح است كه پيامبر يا وصى پيامبر در آن نماز جماعت خوانده باشد و در دو مسجد اول پيامبر (ص) و حضرت على (ع) و در دو مسجد ديگر حضرت على (ع) نماز جماعت خوانده‏اند و اعتكاف در مسجد جامع نيز در برخى روايات ديگر آمده است (وسائل الشيعه، ج 7، ص 406).
2- به قصد رجاء ؛ يعنى به نيت مطلوب بودن و به اميد پاداش و ثواب.
3- آيات عظام ، خوئى، گلپايگانى ، اراكى ، سيستانى ، صافى، مكارم: اعتكاف در مسجد جامع نيز صحيح است هر چند احتياط آن است كه در يكى از آن چهار مسجد معتكف شود.
4- آيت الله خويى: هر چه با حال جنابت در مسجد توقف كند، جزء اعتكاف نيست.
5- آيات عظام گلپايگانى ، اراكى، صافى: بنابراحتياط واجب اعتكافش باطل است .
آيت الله خويى: اگر جاى كسى را غصب كند اعتكافش اشكال دارد ولى اگر بر فرش غصبى بنشيند اعتكاف باطل نيست.
آيت الله مكارم: به احتياط واجب، اعتكافش باطل نيست.

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

[منتظرظهور]

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

اعتكاف در دو مسجد

59- يك اعتكاف بايد در يك مسجد باشد، پس اعتكاف در دو مسجد كه بخشى از وقت را در يكى و بخشى از آن را در ديگرى بماند صحيح نيست، خواه آن دو مسجد، متصل به هم باشند يا جداى از هم، آرى اگر به گونه‏اى‏(1) وصل به يكديگر باشد، كه يك مسجد شمرده شود، صحيح است .

60- اگر در مسجد معتكف شود ولى مانعى از ادامه ماندن در آن مسجد پيش آيد، اعتكاف باطل است و(2) چنانچه آن اعتكاف، واجب باشد، بايد در مسجدى ديگر و اگر مانع برطرف شد، در همان مسجد، بار ديگر معتكف شود، ياقضا كند.

61- اعتكافى را كه به سبب پيش آمدن مانع به هم خورده است، نمى‏توان پس از آنكه مانع برطرف شد، ادامه دهد . چه در آن مسجد يا مسجد ديگر ، بنابراين اگر پس از يك روز اعتكاف در مسجد، مانع پيش آمد، نمى‏تواند(3) به مسجد ديگرى برود و بقيه ايام را در آن مسجد بماند، يا بعد از آنكه مانع برطرف شد، برگردد و بقيه را در همان مسجد بماند.

1- آيت الله مكارم : اعتكاف در دو مسجد متصل به هم اشكال ندارد.
2- آيت الله مكارم : اعتكاف باطل نيست و ادامه آن را در مسجد ديگرى به پايان ببرد.
3- آيت الله مكارم : به حاشيه مسأله قبل مراجعه شود.

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

[منتظرظهور]

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

خروج از مسجد

62- در موارد ذيل معتكف مى‏تواند از مسجد خارج شود:

* براى گواهى دادن در دادگاه.

* براى تشييع جنازه، در صورتى كه ميت يك نحو وابستگى به معتكف داشته باشد به طورى كه شركت در(1) تشييع جنازه او از ضرورتهاى عرفى او به حساب آيد.

* و براى انجام ساير كارهاى ضرورى عرفى يا شرعى، خواه واجب باشد يا مستحب ، مربوط به امور دنيوى باشد يا اخروى ولى مصلحتى در آن نهفته باشد.(2)

63- و در اين موارد ، بر معتكف واجب است از مسجد خارج شود:

* براى انجام غسل جنابت.

* براى پرداخت طلب ديگران ، در صورتى كه نتواند در مسجد آن را بپردازد.

* براى انجام كار واجب ديگرى كه لازم باشد از مسجد خارج شود.

64- كسى كه خارج شدن از مسجد بر او واجب شده باشد ولى تخلف كند و خارج نشود، هر چند گناه كرده است ولى اعتكاف باطل نيست، مگر كسى كه با حال جنابت در مسجد توقف كند.

65- اگر به جهت ضرورت از مسجد خارج شد، اين امور را بايد مراعات كند:

* بيش از مقدار ضرورت و نياز بيرون مسجد نماند.

* در صورت امكان زير سايه ننشيند. (3)

* بلكه مطلقاً ننشيند،مگر در حال ضرورت.

* بنابراين احتياط واجب نزديكترين راه را انتخاب كند. (4)

66- اگر به جهت ضرورت از مسجد خارج شود و به قدرى طول بكشد كه صورت اعتكاف بر هم بخورد، اعتكاف باطل است .

67- اگر به سبب فراموشى از مسجد خارج شود، اعتكافش باطل نيست . (5)
68- س: اگر كسى از روى فراموشى محل اعتكاف را ترك كند، اعتكافش چه حكمى دارد؟
آيت الله تبريزى :ظاهر اين است كه اعتكافش باطل مى شود.

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

[منتظرظهور]

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

69- س : در چه مواردى خروج از مسجد مبطل اعتكاف است؟ و در چه مواردى مبطل نيست؟

آيت الله صافى: اگر عمداً و اختياراً بدون ضرورت عقلى يا شرعى يا عادى خارج شود، اعتكاف باطل مى‏شود و اگر براى امورى كه ذكر شد بيرون رود يا او را اكراه بر بيرون رفتن نمايند باطل نمى‏شود، ولى اگر نسياناً از راه فراموشى بيرون رفت اگر اتمام آن واجب شده باشد، تمام كند و اگر اعاده واجب باشد اعاده نمايد.

آيت الله بهجت: خروج از مسجد با عمد و اختيار مبطل است.

آيت الله مكارم : عمداً و اختياراً نبايد از مسجد خارج شود ولى در مواردى كه ضرورت شرعى يا عرفى داشته باشد مانعى ندارد؛مانند بيرون رفتن براى قضاى حاجت و غسل جنابت و مانند آن يا امثال تشييع جنازه نزديكانى كه اگر در آن شركت نكند امر شايسته‏اى نيست.

70- س: در مواردى كه مى‏توان از مسجد خارج شد آيا مى‏توان نشست يا در سايه رفت يا در جماعت حاضر شد؟

آيت الله صافى: جواز بيرون رفتن براى جماعت مورد اشكال است.

71- س : خارج شدن معتكف از مسجد در موارد ذيل چه حكمى دارد؟

الف : براى وضو و غسل مستحبى و مسواك زدن.

ب : جهت تلفن زدن به خانواده در موارد غير ضرورى و امور متعارف.

ج : جهت ديدار با خانواده در بيرون و در حياط.

آيت الله خامنه‏اى: الف - جايز است اما زياد معطل نشود.

ب - در موارد ضرورى اشكالى ندارد و در موارد غير ضرورى اگر امور مستحبى را در بر بگيرد و طول هم نكشد اشكالى ندارد.

ج - در بعضى موارد اشكالى ندارد، مثل رسيدگى امور خانواده و ديدن فرزندان كه عدم ديدار باعث مفسده و اشكالاتى مى‏شود.

آيت الله بهجت: ضابطه كلى در موارد جواز خروج نيست، هر كارى كه خروج براى آن عقلاً يا شرعاً يا عادتاً لازم است از امورواجبه باشد يا راجحه چه متعلق به امور دنيا باشد يا امور آخرت ولى بايد اقرب طرق را مراعات نمايد و اقتصار كند بر مقدار حاجت و ضرورت، البته خروج هم به قدرى طول نكشد كه محو صورت اعتكاف شود.

آيت الله سيستانى: به احتياط واجب جايز نيست،مگر در مورد حاجت ضرورى باشد.

آيت الله تبريزى : خارج شدن معتكف از مسجد در موارد مذكور جايز نيست.

آيت الله فاضل: مانعى ندارد، ولى تلاش كنند اين امور با سرعت انجام شده و هر چه سريعتر به مسجد برگردند.

آيت الله مكارم: الف - براى وضو و غسل مستحبى اشكالى ندارد و براى مسواك كه مقدمه آن باشد نيز اشكالى ندارد.
ب - اشكال ندارد.
ج - اشكال دارد.

1- آيات عظام اراكى، گلپايگانى ، خويى: خارج شدن ازمسجد براى شركت در تشييع جنازه مطلقاً جايز است.

2- آيت الله اراكى، آيت الله خويى: براى شركت در نماز جماعت نيزمى تواند از مسجد خارج شود.

آيت الله سيستانى: در صورتى كه ناچار باشد بيرون رود.

3- آيات عظام، خويى ، گلپايگانى ، اراكى: و زير سايه راه نرود.

آيت الله صافى : بنابر احتياط واجب زير سايه راه نرود و مطلقاً زير سايه ننشيند.

4- آيت الله مكارم : انتخاب نزديكترين راه واجب نيست، مگر آنكه اختلاف دو راه بسيار زياد باشد. p} 5- آيت الله خويى ، آيت الله سيستانى : باطل است .

آيت الله گلپايگانى: بنابر احتياط واجب باطل است.

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

[منتظرظهور]

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

محرمات اعتكاف

72- آنچه بر معتكف حرام است به طور اجمال بدين شرح است:
* استفاده از عطريات و گياهان خوشبو
* خريد و فروش‏
* مجادله
* استفاده شهوانى از جنس مخالف‏
* استمناء (1)


توضيح محرمات اعتكاف‏


73- بوئيدن عطريات و گياهان خوشبو براى كسى كه از آن لذت مى‏برد در حال اعتكاف حرام است، پس‏(2) براى كسى كه حس بويايى ندارد اشكال ندارد.


74- در حال اعتكاف ، خريد و فروش و بنابر احتياط واجب، هر نوع داد و ستدى؛ مانند اجاره و مضاربه حرام است .


75- هر چند داد وستد در حال اعتكاف حرام است، ولى باطل كننده اعتكاف نيست.


76- اشتغال به امور دنيوى؛ مانند خياطى، نساجى نقاشى، مطالعه و امثال آن اشكال ندارد.


77- در حال اعتكاف مجادله در امور دنيوى و دينى در صورتى كه به قصد غلبه بر طرف مقابل و اظهار فضيلت و برترى باشد حرام است ، اما اگر به قصد اظهار حق و بازداشتن طرف از طريق باطل باشد نه تنها حرام نيست، بلكه از افضل طاعات و عبادات است.


78- هرگونه استفاده شهوانى از جنس مخالف، نظير لمس، بوسه و آميزش حرام است و فرقى در اين مسأله‏(3) بين زن و مرد نمى‏باشد.


79- در حال اعتكاف نگاه از روى شهوت به همسر خود اشكال ندارد، هر چند احتياط مستحب ترك آن است.


80- استمناء نيز بنابر احتياط واجب از محرمات اعتكاف شمرده شده است، هر چند از راه حلال آن؛ مانند بازى با همسر باشد. گر چه استمناء حرام در هر حال حرام و از گناهان بزرگ است ولى در حال اعتكاف گناهى بزرگتر است.


81- معتكف بايد روزها را روزه‏دار باشد و از هر كارى كه روزه را باطل مى‏كند، پرهيز كند و هر آنچه روزه را باطل مى‏كند ، اعتكاف را نيز باطل مى‏كند.


82- اگر معتكف جماع كند اعتكافش باطل است ولى اگر يكى ديگر از محرمات را مرتكب شود، احكام‏(4) مفصلى دارد كه در بحث «قضا و كفاره اعتكاف» خواهد آمد.

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

[منتظرظهور]

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

83- بر معتكف واجب نيست از كارهايى كه بر محرم حرام است؛ مثل پوشيدن لباس دوخته وكندن مو از بدن و نگاه در آينه پرهيز كند، هر چند احتياط مستحب است.


84- بجز مبطلات روزه، ساير محرمات، اختصاص به روز ندارد، بلكه در شب نيز بايد ازآنها پرهيز كند.


85- س : عطر و گلاب زدن يا بو كردن عطر و گلاب اعتكاف را باطل مى‏كند يا خير؟


آيت الله تبريزى : استعمال عطر و گلاب چنانچه مستلزم بو كردن آن باشد، هر چند بر معتكف حرام است لكن بطلان اعتكاف از جهت آن محل اشكال است و اگر معتكف در روز سوم اين كار را كرده بايد اعتكافش را تمام كند.

آيت الله سيستانى: بو كردن آنها اعتكاف را باطل مى كند.

آيت الله بهجت:اگر با تلذذ باشد بنابر احتياط باطل مى‏شود واحتياط واجب در صورت وجوب اعتكاف (آن است كه ) آن را تمام كند و سپس قضا نمايد.

86- س : آيا در صورت نياز مى‏تواند خريد و فروش نمايد؟ آيا توكيل يا نقل به غير بيع لازم است ؟(6)

آيت الله مكارم:در صورت عدم امكان توكيل يا نقل به غير بيع اشكالى ندارد.

آيت الله بهجت:در صورت اضطرار براى حاجت خودش مانعى ندارد.

87- س : ارتكاب سهوى محرمات اعتكاف چه حكمى دارد؟

آيت الله فاضل لنگرانى: ارتكاب سهوى سائر محرمات غير از جماع ضررى به اعتكاف نمى‏زند.

آيت الله مكارم :خالى از اشكال نيست.

آيت الله بهجت:ارتكاب سهوى ، حرام و مبطل نيست.



1- استمناء يعنى انسان با خود كارى كند كه از او منى بيرون آيد.

2- آيت الله سيستانى ، آيت الله مكارم: نسبت به عطريان لذت بردن معتبر نيست ، پس اگر بوى آن را احساس كند، هر چند لذت نبرد حرام است.

آيت الله فاضل: اگر بو را احساس مى‏كند ولى لذت نمى‏برد، بنابر احتياط واجب بايد پرهيز كند.

3- آيات عظام خويى، مكارم، سيستانى ، صافى: لمس و بوسه، بنابر احتياط واجب حرام است.

4- آيت الله خويى، آيت الله اراكى: در غير جماع اگر سهواً باشد اعتكاف باطل نيست .

آيت الله گلپايگانى، آيت الله مكارم: بنابر احتياط واجب اعتكاف باطل است .
آيت الله سيستانى : جماع نيزحكم ساير محرمات را دارد.

5- آيت الله مكارم: نسبت به نپوشيدن لباس دوخته و پوشيدن لباسى مانند لباس احرام ، احتياط مستحب نيست بلكه بهتر است نپوشند، چون خلاف عمل افراد متشرع و ممكن است گمان بدعت نيز داشته باشد.

6- يعنى به شخص ديگرى وكالت دهد تا از طرف او خريد و فروش كند يا به غير خريد و فروش ، مثلاً با قرض يا بخشش نقل و انتقال كنند.

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

[منتظرظهور]

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]

قطع اعتكاف‏

88- براى شناخت حكم قطع اعتكاف بايد اقسام آن را شناخت.

اقسام اعتكاف:

واجب معين - پس از شروع قطع آن جايز نيست.
واجب موسّع پس از تكميل دو روز، قطع آن جايز نيست.
مستحب

توضيح :

اگر اعتكاف ، واجب معين باشد؛ يعنى وقت مشخص داشته باشد؛ مثلاً نذر كند از 21 تا 26 ماه رمضان در مسجد معتكف شود، همين كه اعتكاف را شروع كرد اتمام آن واجب و قطع آن غير جايز است .

و اگر اعتكاف، واجب موسع باشد؛ يعنى وقت آن وسعت دارد؛ مثلاً نذر كرده باشد كه امسال، يا در اين ماه سه روز معتكف شود، يا اعتكاف مستحب باشد، تا قبل از تكميل دو روز مى‏تواند آن را رها كند، مثلاً در روز اول، شب اول يا روز دوم، ولى اگر اعتكاف را رها نكرد و در مسجد ماند تا غروب روز سوم در اين صورت ، بر او واجب است كه اعتكاف را كامل كند و روز سوم را بماند.

89- انسان مى‏تواند از آغاز ، هنگام نيت، شرط كند كه اگر مشكلى پيش آمد - مثلاً بگويد اگر هوا سرد شد - اعتكاف را رها مى‏كنم، در صورت پيش آمدن مانع ، رها كردن اعتكاف اشكال ندارد، حتى در روز سوم .

90- در اعتكاف نذرى، انسان مى‏تواند هنگام خواندن صيغه نذر شرط كند كه اگر مانعى پيش آمد اعتكافم را رها كنم.

91- س : آيا معتكف مى‏تواند به هنگام نيت اعتكاف شرط كند كه هر زمان خواست از اعتكاف خود رجوع كند؟ اگر بعد از نيت حكم شرط خود را ساقط نمود، آيا شرط او ساقط مى‏شود يا خير؟

آيت الله تبريزى:مى‏تواند شرط كند و با اسقاط ساقط نمى‏شود.

92- س : اگر شرط رجوع در وقت نذر كردن براى اعتكاف باشد چه حكمى دارد؟
آيت الله تبريزى : مثل شرط كردن در زمان نيت اعتكاف است و چنانچه اعتكاف را به عنوان وفاء به نذر مزبور انجام دهد، حتى در روز سوم مى‏تواند رجوع كند.

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]